බැදපු කෑම අපට අගුණද?

අල තීරු බැදුම හෝ වෙනත්  ඕනෑම බැදපු කෑමක් අපට අගුණයක් නැතැයි සිතීමට අප බොහෝ දෙනා පුරුදුව සිටිති. එහෙත් එවන් කෑම ආහාරයට ගැනීම අපේ ජීවිත අකාලයේ කෙටිකර ගැනීමටකට තුඩු දෙයිද? බැදපු ආහාර වර්ග කෑමට ගැනීම සහ ස්ථුලතාවය මෙන්ම හෘදරෝග අතර සම්බන්ධතාව හොඳින් ප‍්‍රකට කාරණාවක් වුවද අල බැදුම ආහාරයට ගැනීම හා මරණය පිළිබඳ අවදානම ප‍්‍රථම වරට සම්බන්ධය කෙරුණු වාර්තාවක් ප‍්‍රකාශයට පත්වුණේ ජුනි මස මුලදීය. French fries නමින් හඳුන්වනු ලබන (කෙටි කෑමක් ලෙස වඩාත් ප‍්‍රකට) ජනපි‍්‍රය අල තීරු බැදුමට ඇතුළුව විවිධාකාරවලට සකසා ගත් අල බැදුම් සතියකට දෙවතාවකට වැඩියෙන් ගන්නා උදවිය ඊට අඩු වාරගණනක් ඒවා කෑමට ගන්නා අයට වඩා කලින් මිය යාමේ අවදානම වැඩි බව මේ අධ්‍යයනය පෙන්වා දෙයි.

https://i1.wp.com/img.webmd.com/dtmcms/live/webmd/consumer_assets/site_images/article_thumbnails/other/french_fries_other/650x350_french_fries_other.jpg

දණහිසේ අස්ථි පර්ව දාහය (osteoarthritis) වලක්වා ගැනීම සහ ප්‍රතිකාර කිරීම ගැන සොයා බැලීම සඳහා වූ මෙම අධ්‍යයනය සඳහා  වයස අවුරුදු 45 සිට 79 දක්වා පුද්ගලයන් 4,440 දෙනෙකු යොදා ගනු ලැබූහ. පර්යේෂකයෝ වසර අටක් තිස්සේ මොවුන් ගැන සොයා බලමින්, ඔවුන් ආහාරයට ගන්නා  බැදපු අල සහ බැදපු නැති අල ඇතුළුව කෑම ගැන පරීක්ෂා කළහ. මෙහිදී අල (අර්තාපල්) ගැන අවධානය යොමු කෙරුණේ අලකෑමට ගැනීමත්, මරණ අවදානමත් අතර සම්බන්ධය මෙයට කලින් අධ්‍යයනය නොකර තිබීම යයි අධ්‍යයනයේ කර්තෘ නිකොලා වෙරොනීස් කියා සිටියි. ඉතාලියේ පඩෝවා හි වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ ශායනික පර්යේෂණ හා අධ්‍යයන ආයතනයේ පර්යේෂකයෙක් වන ඔහු කියා සිටින්නේ අල ආහාරයට ගැනීම හෘද රෝග සහ වෙනත් සෞඛ්‍ය  තත්ත්වයන් ඇතිවීමේ අවදානම ඉහළ දමන්නේ යයි ඇතැම් අධ්‍යයනවලින් හෙළි වී ඇති බවයි.

මෙම කණ්ඩායමේ සතියකට දෙවතාවකට වැඩියෙන් අල බැදුම්  කෑ උදවිය, වසර 8ක් ගතවෙද්දී  කලින් මිය යාමේ අවදානම දෙගුණයකින් පමණ ඉහළ ගියේය. සහභාගි වන්නන් මෙලෙස අකලට මිය යාම කෙරෙහි අල තීරු බැදුම කොපමණ නම් දායක වන්නට ඇත්ද? “අප කල්පනා කරන විදීහට නම් මර්ත්‍යතාවට (මැරෙන බව) මග පාදන යන්ත‍්‍රණ ගණනාවක් හෙවත් ක‍්‍රම ගණනාවක් තිබෙනවා”  වෙරොනීස්  කියා සිටියි. මුලින්ම ඔහු කියා සිටින්නේ අර්තාපල් වැඩියෙන් ආහාරය ගන්නා අයට මරණයේ අවදානම වැඩි කරන සෞඛ්‍යමය තත්ත්වයන් ඇතිවීම ඉහළ යන බවයි. තවද “අල බදිනු ලබන්නේ මේදයෙන් සපිරි තෙල් වලිනි. එපමණක් ද නොව ලූණු ද විශාල ප‍්‍රමාණයක් යොදා ගැනීම මරණයේ අවදානම වැඩි කරනවා”.

French fries නමින් හඳුන්වනු ලබන ජනපි‍්‍රය අල තීරු බැදුම ඇත්තටම මරු කැඳවන්නක් ද?

දැන් මෙතෙක් කියූ දෙවල් සැලකිල්ලට ගෙන අල බැදුම ඔබේ ආහාර වේලෙන් සදහටම ඈත් කර තැබීමට පෙර අවධානය යොමු කළ යුතු තවත් කරුණු කිහිපයක් මෙන්න : ප‍්‍රථමයෙන්ම, අධ්‍යයනයට සහභාගි වූවන් මිය ගිය නිශ්චිත හේතුව එමගින් නිර්ණය නොකෙරිණ. “ඒ මරණ හා ආහාරය අතර කිසිම සම්බන්ධයක් නැතිවෙන්න පුළුවන් වාහනයකට යට වී මිය ගියා වෙන්න පුළුවන්” යයි ඔහියෝ සරසවියේ ආහාර නවෝත්පාදක මධ්‍යස්ථානයෙහි ආහාර විද්‍යා හා තාක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ මහාචාර්යවරයෙකු වන කෙන් ලී කියයි.

දෙවනුව, අධ්‍යයනය විශ්වාසය තබා තිබුනේ තමන් කෑවේ මොනවාදැයි යන්න ගැන සහභාගිවන්නන්ගේ  මතකය මතයි. තවද, “අකාලයේ කලින් මිය යාමට අල තීරු බැදුම හේතු විනැයි පර්යේෂකයන් ඔප්පු කර  නැත. ඔවුන්ගේ ආහාරයෙහි මෙන්ම ජීවන රටාවේ කුමන අංග මරණයට දායක වුනේ දැයි අපි දන්නෑ” නිව්යෝක් සරසවියේ සහකාර මහාචාර්යවරියක් වන ලීසා සැසන් කියයි. ආහාරයක් විෂ සහිත නම් හෝ බැක්ටීරියාවලින් දූෂණය වී නැති නම් එමගින්ම  මිය යන්න හේතුවක් නැතැයි යන්න ඇගේ මතයයි.

අල තීරු බැදුමෙහි අවදානම

නැවතත් මදක් ඉවසන්න: දැන් ඉහත දැක්වූ කාරණා අනුව අල තීරු බැදුම ඒ තබා මොනයම් බැදුමක් වත් ඉවක් බවක් නැතිව කන්න හිතන්න එපා. බැදපු කෑමවල මේදය, කැලරි සහ බොහෝ විට ලූනු අධිකයි. 2014 ප‍්‍රකාශයට පත් කළ අධ්‍යයනයක් ඇතුළු අධ්‍යයන කිහිපයකින් පෙන්වා දෙනු ලබන්නේ තෙලෙන් බැදි ආහාර 2 වර්ගයේ දියවැඩියාව සහ හෘද රෝග ඇතුලූ සෞඛ්‍ය ගැටලූ හා සම්බන්ධ බවයි. ස්ථුලතාව, අධික රුධිර පීඩනය සහ අධික ක්ලෙස්ටරෝල් යන ප‍්‍රධාන අවදානම් සාධක හරහා මේ රෝග කෙරෙහි බැදුම් ආහාර බලපෑමක් සිදු කරනවා’ යයි පෙර කී අධ්‍යයනයේ ප‍්‍රධාන කර්තෘ ලී කැහිල් පවසයි. ඔහු කැනඩාවේ ඩැල්හවුසි  විශ්වවිද්‍යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය වරයෙකි. “බැදීමේ කි‍්‍රයාදාමය ආහාරවල තත්ත්වය වෙනස් කරන අතර ඒවායේ කැලරි අන්තර්ගතය වැඩිවෙයි”.

ක්ෂණික ආහාර අළෙවි සැල්වල ඇති බැදපු ආහාර බොහෝ විට සාදන්නේ තෙල් හයිඩ්රජනීකෘත  තෙල් භාවිතයෙන්.  ඒවායේ ට්‍රාන්ස් මේදය වැඩියි. ඒවා  යොදන්නේ ආහාරයට රසයක් මෙන්ම කර කරගා  හැපෙන ගතිය ලබා දෙන්නයි.  ඒත් මේදය අගුනයි. නරක ක්ලෙස්ටරෝල් වැඩි කරන ආහාර හොඳ ක්ලෙස්ටරෝල් අඩුකරයි.

Image result for fried food

බැදපු ආහාරවලට අදාළ තවත් ප‍්‍රශ්නයක් තමයි ඇකි‍්‍රලමයිඞ්(acrylamide). බැදපු ආහාර  සහ පෝරණුවේ පුළුස්සන ආහාර වැනි ඉහළ උෂ්ණත්වයකින් පිසින ආහාරවල සෑදෙන රසායනිකි,  ඇකි‍්‍රලමයිඩ්.  සතුන් යොදවා කළ පර්යේෂණවලදී හෙළි වී ඇත්තේ අක‍්‍රිලමයිඞ් පිළිකාවලට හේතුවන බවයි. ආහාර ඉතා අධික තාපයෙන් යුතුව පිසින විට, ආහාරයේ ඇති ඇස්පැරජයින් (asparagine ) යන ඇමයිනෝ අම්ලය සීනි සමග ප‍්‍රතිකි‍්‍රයා කරමින් අකි‍්‍රලමයිඞ් නිපදවයි. මෙය  ඕනෑම බැදුමක සෑදිය හැකි නමුත් පෘට්කෝස් සහ ග්ලූකෝස් වැනි සීනිවලින් ගහන අර්තාපල්වල, එය  වඩාත් බහුලයි. ඉතින් බැදපු ආහාර කෑමට ගැනීමට ඔබත් හිතන්නේ නම් ඒවා නිවසේදීම හදාගන්න. එවිට ඔබට පුළුවනි භාවිත කරන තෙල් වර්ගය තීරණය කරන්න. “ද්‍රව හැටියට තියන තෙල් තමයි හොඳම මොකද ඒවායේ බහුඅසන්තෘප්ත මේද සහ ඒක අසංතෘප්ත මේද කියන සෞඛ්‍ය හිතකර මේද අඩංගුයි” කාහිල් පෙන්වා දෙයි, “ඔලිව්, සෝයා බෝංචි හා කැනෝලා තෙල් හොඳ තේරීම් එපමණක් නොවෙයි ඒවායේ හෘදයට හිතකර ඔමෙගා -3 මේද අම්ලය ද අඩංගුයි”